དེང་དུས་ཀྱི་དྲ་རྒྱའི་དུས་རབས་སུ། གྲངས་འཛིན་དཔེ་མཛོད་ནི་སློབ་གཉེར་བ་དང་། ཞིབ་འཇུག་པ། མཁས་དབང་ལ་སོགས་པའི་དཔྱད་ཞིབ་པ་ཡོངས་ལ་མཁོ་བའི་རྒྱུ་ཆ་རྣམས་སྟབས་བདེར་རེག་པའི་གལ་ཆེའི་ལས་སྟེགས་ཤིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། འདི་ནི་ཤེས་བྱ་འཚོལ་བའི་མཐུན་རྐྱེན་ཙམ་མ་ཟད། བྲིས་མ་དཀོན་རིགས་དང་རྩ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་གཏན་འཇགས་ཡིག་མཛོད་དུ་ཉར་ཚགས་བྱས་ཏེ། མི་རབས་ཕྱི་མའི་ཆེད་དུ་རིག་གནས་དང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཤུལ་བཞག་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པའི་བྱ་བ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཀྱང་ཡིན།

༡༩༥༠ ལོར་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་བོད་བཙན་བཟུང་བྱས་པ་ནས་བཟུང་། རྒྱ་ནག་གིས་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་དང་གཅེས་ནོར་གྱི་དཔེ་དེབ་དང་། གནའ་རྫས། དེ་བཞིན་མངོན་མེད་རིག་གཞུང་གི་རྒྱུ་ནོར་གྲངས་ལས་འདས་པ་མེད་པ་བཟོས་དང་ད་དུང་མེད་པ་བཟོ་བཞིན་ཡོད་པས། དེས་བོད་མི་རིགས་ལ་བཅོས་ཐབས་མེད་པའི་གྱོང་གུད་བཟོས་ཡོད། ལྷག་པར་དུ་༡༩༦༦ ནས་༡༩༧༧ བར་གྱི་རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་སྐབས་སུ། གསུང་རབ་རྩ་ཆེན་དང་དཀོན་པའི་ནང་ཆོས་ཀྱི་དཔེ་ཆ་གྲངས་མེད་མེར་བསྲེགས་པ་དང་། གནའ་རྫས་དང་རིན་ཐང་ཆེ་བའི་དངོས་པོ་རྣམས་འཕྲོག་བཅོམ་བྱས་ཏེ་རྒྱ་ནག་ཏུ་སྐྱེལ་འདྲེན་བྱས་ཡོད། འོན་ཀྱང་། ༸གོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་རྒྱ་གར་དུ་བྲོས་བྱོལ་ལ་ཕེབས་རྗེས། བོད་མི་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་ཁོང་གི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་རྩ་ཆེན་དང་དཀོན་པའི་དཔེ་དེབ་དང་གནའ་རྫས་རྣམས་འཁྱེར་ཡོང་། ད་ལྟ་དེ་དག་བོད་ཀྱི་དགོན་པ་དང་རིག་གཞུང་ལྟེ་གནས་ཁག་ཏུ་བདེ་འཇགས་ངང་ཉར་ཚགས་བྱས་ཡོད། དེར་བརྟེན། རྩ་ཆེན་གྱི་རིག་གཞུང་དང་ནང་ཆོས་ཀྱི་ཐོན་ཁུངས་འདི་དག་གློག་རྡུལ་གྱི་རྣམ་པར་ཉར་ཚགས་བྱ་རྒྱུ་ནི་བོད་མི་རིགས་དང་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ཀྱི་ཆེད་དུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེ་བ་ཡིན། དེ་ནི་མ་འོངས་པའི་མི་རབས་རྣམས་ཀྱིས་དེ་དག་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་དང་སྤྱོད་ཐུབ་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན།

བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་ཆོས་རིག་ལས་ཁུངས་ནས་སྨོན་ལམ་བོད་ཀྱི་བརྡ་འཕྲིན་ཞིབ་འཇུག་ཁང་དང་མཉམ་འབྲེལ་བྱས་ནས་བོད་ཀྱི་དྲ་ལམ་དཔེ་མཛོད་ཁང་གསར་བསྐྲུན་བྱས་ཡོད། ང་ཚོའི་དྲ་ལམ་དཔེ་མཛོད་ཁང་གི་དམིགས་ཡུལ་གཙོ་བོ་ནི་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ལ་དོ་སྣང་བེད་མཁན་ཚོས་དྲ་ཐོག་གི་ཐོན་ཁུངས་ལ་བདེ་བླག་ངང་ལོངས་སུ་སྤྱོད་ཐུབ་པའི་སྤྱོད་བདེ་བའི་དྲ་ལམ་སྟེགས་བུ་ཞིག་བསྐྲུན་རྒྱུ་དེ་ཡིན་པ་དང་། དེ་ཡང་བདེ་འཇགས་དང་། རྒྱུན་གནས། དུས་ཡུན་རིང་པོར་གནས་ཐུབ་པའི་སྒོ་ནས་གནའ་བོའི་བོད་ཀྱི་དཔེ་རྙིང་དང་། དངོས་རྫས། དེ་བཞིན་མི་མངོན་པའི་རིག་གཞུང་གི་ཐོན་ཁུངས་གཞན་དག་སྲུང་སྐྱོབ་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཡིན།

བོད་ཀྱི་དགོན་སྡེ་བཞི་བཅུ་ལྷག་དང་རིག་གཞུང་ལས་ཁུངས་ལྔའི་དཔེ་མཛོད་ཁང་གི་ཐོན་ཁུངས་རྣམས་མ་ལག་གཅིག་གྱུར་ནང་སྟབས་བདེ་བའི་ངང་ནས་ལོངས་སུ་སྤྱོད་ཐུབ། དེ་བཞིན་དུ་འཚོལ་བཤེར་འཕྲུལ་འཁོར་དང་དཔེ་དེབ་དབྱེ་འབྱེད་མ་ལག་ཆ་ཚང་ཡོད་པ། སྐད་སྒྱུར་དང་སྙིང་བསྡུས་བྱེད་པའི་མི་བཟོས་རིག་ནུས་ལག་ཆ། གསར་དུ་བཅུག་པའི་ཐོན་ཁུངས་རྣམས་འཚོལ་ཞིབ་བྱེད་སའི་ལེ་ཚན་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན།